წყლის pH-ის რეგულირება

🧮

კალკულატორი

წყლის მოცულობა ლიტრებში (ლ)

მოცულობის ერთეული

არსებული pH 0–14 დიაპაზონი

სამიზნე pH სასურველი pH

⚙ გაფართოებული პარამეტრი — ტუტიანობა (Alkalinity)

ტუტიანობა (მგ/ლ CaCO₃) ნაგულ. 200 — ტიპიური სარწყავი წყალი საქართველოში. შეცვალეთ თუ გაქვთ წყლის ანალიზი.

📊

შედეგი

— არსებული pH

— სამიზნე pH

— pH-ის ცვლილება

— მოცულობა (ლ)

— კონცენტრაცია (გ/ლ)

— უსაფრთხოება

⚠️ გამოთვლილი დოზა საორიენტაციოა. წყლის ბუფერული უნარის გამო, რეალური საჭირო რაოდენობა შეიძლება 2–5-ჯერ განსხვავდებოდეს. ყოველთვის ეტაპობრივად შეიყვანეთ და გაზომეთ.

რატომ განსხვავდება რეალური დოზა?

🪨 სიხისტე (კალციუმი და მაგნიუმი)
მყარი წყალი შეიცავს Ca²⁺ და Mg²⁺ იონებს, რომლებიც pH-ის ცვლილებას ეწინააღმდეგებიან. რაც მყარია წყალი, მით მეტი ნივთიერება სჭირდება.

🧪 კარბონატები (CO₃²⁻)
ტუტე წყალში კარბონატები pH-ის დამწევ მჟავეებს ანეიტრალებენ. სანამ ყველა კარბონატი არ განეიტრალდება, pH ვერ დაეცემა.

🌊 ბიკარბონატები (HCO₃⁻)
ბიკარბონატები ყველაზე გავრცელებული ბუფერია ბუნებრივ წყალში. სარწყავი წყლის უმეტესობა pH 7.5–8.5-ზეა სწორედ მათ გამო.

📊 ტუტიანობა (Alkalinity)
ტუტიანობა იზომება CaCO₃ მგ/ლ-ში. ტიპიური სარწყავი წყლისთვის 100–300 მგ/ლ. რაც მეტია, მით მეტი მჟავა სჭირდება pH-ის დასაწევად.

💡 ზუსტი დოზისთვის გირჩევთ წყლის ლაბორატორიული ანალიზს ან ტიტრირების ტესტს.

📋

ნაბიჯ-ნაბიჯ ინსტრუქცია

🧪

ქიმიური ნივთიერებების ცხრილი

ნივთიერება	ქიმიური ფორმულა	მიმართულება
საკვები სოდა Baking Soda	NaHCO₃	pH ↑ აწევა
ლიმონმჟავა Citric Acid	C₆H₈O₇	pH ↓ დაწევა

📐

გამოთვლის მეთოდოლოგია

ლიმონმჟავა:
დოზა (გ/ლ) = (alk_meq/ლ + OH⁻_meq + H⁺_meq) × 0.075
სადაც: alk_meq = ტუტიანობა(მგ/ლ CaCO₃) ÷ 50

საკვები სოდა:
დოზა = მოც. × (ΔpH₍<7₎ × 0.060 + ΔpH₍>7₎ × 0.014)

ლიმონმჟავის მოდელი ეფუძნება Bailey & Bilderback (NC State University) და UMass Extension-ის სტანდარტებს. საკვები სოდის მოდელი კალიბრირებულია აკვარიუმისა და სარწყავი წყლის პრაქტიკული სტანდარტებით. ტუტიანობის ველი (ნაგულ. 150 მგ/ლ CaCO₃) შეიყვანეთ თქვენი წყლის ანალიზიდან — ეს ყველაზე მეტად აუმჯობესებს სიზუსტეს.

ბუფერული ეფექტი: რეალურ წყალში კარბონატები და ბიკარბონატები ეწინააღმდეგებიან pH-ის ცვლილებას. ამიტომ პრაქტიკაში გამოთვლილზე 2–5-ჯერ მეტი ნივთიერება შეიძლება დასჭირდეს, განსაკუთრებით მაღალი ტუტიანობის მქონე წყალში.

🛡️

უსაფრთხოების წესები

🔬პირველ ჯერზე გამოიყენეთ გამოთვლილი დოზის მხოლოდ 20–30%, კარგად ამოურიეთ, 30 წუთი დაელოდეთ, გაზომეთ.
⚗️მჟავა ყოველთვის წყალში ჩაასხით — არასოდეს წყალი მჟავაში. ქიმიური რეაქცია ექსოთერმულია.
🧤კონცენტრირებული ნივთიერებების გამოყენებისას ხელთათმანები და სათვალე სავალდებულოა.
📏pH-ის ცვლილება ეტაპობრივად განახორციელეთ. ერთ ეტაპზე 1–1.5 ერთეულზე მეტი ცვლილება არ არის რეკომენდებული.
💧10,000 ლიტრზე მეტი მოცულობისთვის სპეციალისტის კონსულტაციას გირჩევთ.

📚 წყაროები და ლიტერატურა

Bailey & Bilderback — NC State University

ლიმონმჟავის დოზირების პირველადი ცხრილი ტუტიანობის მიხედვით (0.26 გ/გალ/meq/L). კალკულატორის ლიმონმჟავის მოდელის მთავარი კალიბრაციის საფუძველი.

→ Citric Acid for High Alkalinity Water (staugorchidsociety.org)

UMass Extension — Greenhouse Crops & Floriculture Program

სათბური კულტურების სარწყავი წყლის კორექციის სტანდარტი. სხვადასხვა მჟავის შედარებითი ანალიზი და ტუტიანობის განეიტრალების ფორმულები.

→ Adjusting Alkalinity with Acids (umass.edu)

University of Arkansas — Irrigation Systems & Water Quality

მჟავის ინექციის პრაქტიკული სახელმძღვანელო სასათბურე კულტურებისთვის. სტანდარტული ცხრილი სხვადასხვა მჟავისთვის 1000 გალ./meq/L მნიშვნელობებით.

→ Irrigation Systems & Water Quality (uark.edu)

PSU Extension — pH and Water Quality Matters

ლოგარითმული pH სკალის პრაქტიკული გამოყენება, UNH AlkCalc მეთოდოლოგია, ინჟექტირების სისტემების კალიბრაცია სოფლის მეურნეობაში.

→ Growing the Best Vegetables (extension.psu.edu)

pH Adjustment Dosage Calculator — jcgardenseed.com

ღია კოდის კალკულატორი სუფთა ქიმიური მოდელით: Required eq (mmol) ≈ Δalkalinity (meq/L) × volume (L). გამოყენებულია ვალიდაციისთვის.

→ pH Adjustment Helper (jcgardenseed.com)